Grimlachjes gemeentebelangen leeuwarden Gijs Jacobse
Grimlachjes

grimlachjes
grimlachjes
Grimlachjes
Grimlachjes
Grimlachjes
Grimlachjes
Grimlachjes
Grimlachjes
Grimlachjes

archief  2014

Saai


Terugkijkend op het politieke jaar 2014 kun je gerust stellen dat het een saai jaar was.

Na de herindelingsverkiezingen in november 2013 ging het oude college verder met het big spending beleid zoals we dat gewend zijn. Omdat dit net allemaal opgeschreven was in het nieuwe collegeprogramma en nog veel nader uitgewerkt moest worden was daar niet veel discussie over. Niet omdat we het daar mee eens waren, maar omdat over alle grote besluiten die voorzienbaar zijn voor de komende periode in die onderhandelingen nu eenmaal door de collegepartijen, die een meerderheid hebben in de raad, al besloten is.

Daarnaast is er veel tijd gegaan naar allerlei besluiten die het beleid, de verordeningen en de uitvoeringsregels van het voormalige Leeuwarden en het voormalige Boarnsterhim gelijk moeten maken. Vaak is daarbij het bestaande Leeuwarder beleid als uitgangspunt gekozen en is het vaak een technisch gebeuren.

Het enige wat nog wat leven in de brouwerij bracht was de voorbereidingen op de decentralisaties in het sociale domein. De gemeente krijgt veel taken van het Rijk, maar slechts een gedeelte van het daarmee gemoeide geld. De gemeente moet zich er maar mee redden. De discussies zouden de samenvattende woorden "op hoop van zegen” kunnen krijgen.

In 2015 zal blijken of de uitvoering van de grond komt, wat het werkelijk gaat kosten, en wat de mensen er echt van gaan merken. Het politiek wat saaie 2014 is (bijna) om. Ik troost me bij de gedachte dat het nieuwe jaar in ieder geval begint met vuurwerk.  


College trekt steeds meer macht naar zich toe.


De dualisering heeft nu ook Leeuwarden zijn uiterste vorm ongeveer wel gekregen. Bij de dualisering zijn heel veel bevoegdheden bij het college van Burgemeester en Wethouders gelegd.  De gemeenteraad heeft de verordenende en budgetbevoegdheid.  Vrij vertaald; zolang het college geen gemeentelijke wet (of bestemmingsplan) moet wijzigen en binnen de begroting blijft kan ze doen en laten wat ze wil.  Hoewel dat al enige jaren formeel zo is, was het nog jaren na de invoering gebruikelijk dat de raad het beleid vaststelde en bij belangrijke dossiers actief door het college om een besluit werd gevraagd. Met de overheveling van taken in het sociale domein (de 3D’s) zie je scherp dat het college de bevoegdheidsverdeling scherper wil neerzetten.  Steeds meer zie je dat het college de raad om een zienswijze  vraagt. Het college besluit vervolgens zelf. Bij het sociale domein is het des te lastiger omdat een gedeelte van het beleid vastgelegd moet worden in verordeningen en budgetten(raadsbevoegdheid) en gedeeltelijk in uitvoeringsbesluiten (collegebevoegdheid).

Ik weet wel… uiteindelijk is de gemeenteraad altijd de baas omdat die het college weg kan sturen, maar dat wil ik in Leeuwarden eerst zien. Voor de burgers wordt het er ook niet duidelijker op (en voor raadsleden ook niet). Bij wie moet de burger zijn? En wat is mijn positie nog als raadslid naar die burger als die contant moet zeggen dat hij/zij er eigenlijk niets over te zeggen heeft. Maar eens kijken hoe het komend jaar zich dat ontwikkeld.



BOEI


De toekomst van de oude gevangenis De Blokhuispoort was lange tijd onduidelijk en onzeker. Monument; Jazeker, behouden; ja graag. Betaalbaar: ? Ik moet toegeven dat de geruchten dat de gemeente het voor een symbolisch bedrag van het Rijk zou overnemen mij toch wel wat angstig maakten. Er is op korte termijn een forste investering nodig om het pand niet verder in verval te laten raken en dat geld is er niet.  Mijn complimenten dan ook voor het college (en wethouder Deinum in het bijzonder) voor de vernuftige wijze waarop deze problemen nu worden opgelost.

Leeuwarden koopt weliswaar het gebouw van het Rijk, maar verkoopt het gelijk weer aan de nationale Maatschappij tot Behoud, Ontwikkeling en Exploitatie van Industrieel erfgoed (BOEI)

Deze non-profitorganisatie gaat het pand opknappen en vervolgens voor eigen risico exploiteren.

De huisvesting van de centrale bibliotheek in de toekomst is één van de belangrijkste pijlers van het project. Hoewel de exploitatie ook zonder de komst van de bibliotheek kan, lijkt me die toch wel lastig worden. Probleem is dan wel wat gebeurd er dan met De Beurs? Maar formeel is dat nu niet aan de orde.  Het lijkt me dat we deze Boei, waarmee de Blokhuispoort behouden blijft, maar moeten grijpen.



De rol van de gemeenteraad bij (brand)veiligheid.


De Leeuwarder gemeenteraad bepreekt komende week de bestuurlijke reactie op de brand op de Kelders. (Brand)veiligheid kent vele aspecten en betrokkenen.  Ieder moet zijn eigen rol goed vervullen. Wat is de rol van de gemeenteraad?


De gemeenteraad heeft drie vragen te beantwoorden:

-              Zijn, met de kennis van toen, in het verleden de goede keuzes gemaakt rond veiligheid en handhaving (reflectie)?

-              Is het vastgestelde beleid (goed) uitgevoerd (controle).

-              Moet, met de kennis van nu, het beleid rond veiligheid en handhaving worden aangepast (kader stellend)?


De raad gaat niet over de schuldvraag.  De schuldvraag is in onze rechtstaat niet aan de politiek, maar aan de onafhankelijke rechterlijke macht toevertrouwd.  De Officier van Justitie en de rechter besluiten over vervolging en strafmaatregelen. Zaken rond (in)materiele schade(vergoeding) worden afgehandeld via het privaatrecht en vallen ook buiten de rol van de gemeenteraad.


Het vaststellen van regels gebeurd door veel instanties. Op het gebied van (brand)veiligheid worden de meeste regels landelijk vastgesteld. De rol van de gemeenteraad is gering.


Ieders doel is om de veiligheid zo groot mogelijk te doen zijn in de wetenschap dat je ongelukken nooit helemaal kunt voorkomen of voorzien en het onmogelijkheid is om alle regels te handhaven.  Er zijn duizenden wetten, regels en voorschriften. Hoewel iedere burger geacht wordt deze te kennen, kennen  U en Ik er maar een fractie van.  Ze zijn vaak alleen bekend bij die groepen die er beroepsmatig mee te maken hebben.   Alleen dat al maakt naleefgedrag bij alle regels lastig.

Het is onmogelijk om naleving van alle regels te controleren. Maar waar leg je dan de prioriteit?  Inzet van politie wordt vooral landelijk bepaald. Bij de inzet van gemeentelijke controleurs is  de keuzemogelijkheid voor de gemeente groter. 


Leeuwarden bepaalt de inzet op handhaving op grond van: 

-              De gevolgen van het niet naleven van de regels. Naarmate de gevolgen ernstiger zijn wordt de noodzaak van naleving groter en de noodzaak tot controle ook.  Gebouwen waar veel, of kwetsbare, mensen bij elkaar zijn en gebouwen, waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen worden vaker gecontroleerd.

-              De kans dat men de regel niet naleeft. Men heeft een beeld van groepen, die minder snel  uit eigen beweging aan de normen voldoen.  Door de “pakkans” te vergroten  door vaker te controleren kan de gemeente proberen het naleefgedrag te bevorderen.

Uitgangspunt is de hoeveelheid geld dat de raad beschikbaar stelt voor het betalen van de controleurs.


Centraal in het raadsdebat zullen vragen (moeten) staan als:  Moet er meer voorlichting gegeven worden? Moet het aantal instellingen / gebouwen dat gecontroleerd wordt groter worden? Waar begin je in een gemeente met heel veel oude woningen? Moeten er meer controleurs komen? En wat zijn dan de gevolgen voor de gemeentelijke financiën?



Eerst je pensioen  “op eten” en dan pas bijstand?



Het college van de stad waar oud-wethouder van Leeuwarden Peter den Oudsten (PvdA) thans voorzitter (burgemeester)van is, heeft zich wel op de kaart gezet met het plan om burgers eerst hun pensioen(aanspraken) op te laten eten voordat men in aanmerking zou komen voor een bijstandsuitkering. Het plan was dan ook snel weer van tafel.

Neemt niet weg dat dit voorstel een aantal zaken “bloot legt” in de huidige bijstandspraktijk.

Ten eerste dat de verschillen per gemeente om in aanmerking te komen voor bijstand giga groot kunnen zijn. Bij het doorgaan van de plannen in Enschede denk ik dat veel inwoners daar plotseling verhuisplannen zouden krijgen. Dan liever wonen in een gemeente waar je pensioen veiliger is.

Maar ook andere gemeentelijke maatregelen rond de bijstand en een ruimer of minder ruim minimabeleid kunnen aanleiding zijn “te shoppen”. Nog pijnlijker is dat het blootlegt dat het plan van Enschede veel minder afwijkt van wat er nu al gebeurd dan de ophef doet vermoeden! Voor heel veel mensen is het spaargeld, hun aandelen of het bezit van hun woning immers de pensioenvoorziening. En het opeten daarvan vinden we blijkbaar wel heel normaal.  Ikzelf erger me altijd groen en geel aan allerlei regelingen die vermogensafhankelijk zijn.  Mensen die sparen worden gestraft en mensen die alles opmaken worden beloond!  Begrijp me goed; ik ben voor de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Maar dat moet dan wel gebeuren via de inkomstenbelasting.  Wat ik daarna over houdt is van mij, en daar moet de overheid verder van afblijven.

Enschede heeft in ieder geval de discussie geopend.  En ook al is het plan nu teruggetrokken, de grijpgrage handjes van sommige partijen voor ogen ben ik er niet gerust op.



Tunnelvisie



Zo vlak na de discussie over de grootse, en duurste, variant van renovatie van het Europaplein vergaderde de gemeenteraad over de renovatie van het zuiderplein, en dan met name de aanleg van een tunnel voor fietsers onder het spoor bij de Schrans.  Wat het meest opzien baarde was dat alle argumenten die de PvdA gebruikte om voor de dure variant van het Europaplein te zijn, nu door diezelfde PvdA gebruikt werden om tegen de aanleg van de tunnel te zijn.

Was bij het Europaplein de veiligheid van de fietsers het argument. Bij het meest drukke fietsknelpunt namelijk de fietsverkeersstromen bij het Zuiderplein en de overgang van de Schrans, was dit geen enkel punt meer. Waar men zich bij het niet doorgaan van het Europaplein zorgen maakte over het terugkrijgen van de gemeentelijke miljoenen, werd dat bij het project Schrans als vanzelfsprekend aangenomen. Het kan verkeren. De PvdA verweet de NLP op haar beurt dat ze nu, in tegenstelling tot bij het Europaplein, niet tegen het uitgeven van geld was. Leuk geprobeerd!. Maar de NLP is niet tegen het uitgeven van geld als dat nodig is, maar tegen het uitgeven van geld als dat niet hoeft!

Wat ook opviel is dat het college op geen enkele wijze geprobeerd had om het project toch door te laten gaan.  Geen verzoeken om extra bijdragen van provincie of Rijk en ook geen onderzoek naar, door onder ander de NLP, aangedragen goedkopere varianten.

Wat was hier aan de hand?  Ik denk dat het college voorziet dat er de komende jaren grote tegenvallers zullen zijn en men daarom nu hard op de rem trapt. Bij het Europaplein kon dat niet omdat daar te veel gezichtsverlies zou optreden. Vreemd is dat het college deze kennis niet met ons deelt.  Op de avond ontstond zo het beeld dat de PvdA meer wist dan (in ieder geval) de niet-collegepartijen.  We zullen straks wel zien wat de werkelijke reden van het plotseling stopzetten van het project was.



Toch Turbo.



Het Europaplein wordt toch in zijn meest dure variant uitgevoerd. De Turbo-variant. Ondanks veel protest vanuit de buurt en van ver daarbuiten wordt het wel als monumentaal geoormerkte huidige plein drastisch gewijzigd. Zoals bekend hebben we ons als NLP fel verzet. Tevergeefs. De PvdA  wilde de verhoudingen met het CDA,  de partij die het doorgaan van de dure variant juist tot inzet van haar verkiezingscampagne had gemaakt, niet bruuskeren. Zo gaat dat in de politiek.

Voor ons speelde van begin af aan de vraag of de aanpassing wel noodzakelijk was. En dan bedoelen we op de langere termijn, want je doet zo’n ingreep niet om een korte termijn probleem op te lossen. Wij waren van mening dat door de komst van de Haak om Leeuwarden, de komst van de Westelijke Invalsweg, het nieuwe (thuis)werken en de ontgroening van de regio de druk op het plein zodanig af zou nemen dat er over een aantal jaren nauwelijks nog een fileprobleem bij het Europaplein zou zijn. In onze ogen konden we ons miljoenen besparen. Toen op de verkiezingsavond van de gemeenteraadsverkiezingen van november vorig jaar bleek dat de collegepartijen de meerderheid hielden en samen door wilden gaan, was het lot van het plein feitelijk al beslist.


Dag plein, dag geld.



Gemeenteraad 3.0


De gemeenteraad gaat na de vakantie anders vergaderen. De commissies gaan verdwijnen. Daarvoor in de plaats komen een informatiesessie en een debatsessie. De gemeenteraadvergadering zelf blijft min of meer ongewijzigd. Ook nieuw wordt dat er meerdere bijeenkomsten tegelijkertijd zullen zijn.

Nu is niet iedere verandering een verbetering, maar ik ben ook niet bij voorbaat tegen verandering. Je moet verandering een kans geven. Het doel van de veranderingen is om de burgers meer bij de Raad te betrekken.  Een nobel streven! Maar daar liggen ook de gevaren. Wie komen er straks? Zijn dat de bekende lobbyisten? Zijn het de mensen die heel goed in staat zijn hun belangen te behartigen? De wereldverbeteraars? De mensen die toch al tegen de politiek aanzaten? Het zal niet voor het eerst zijn dat onder druk van een kleine groep actieve burgers zaken gebeuren waarvoor anderen, die niet zo mondig waren (we noemen die niet voor niets de zwijgende meerderheid) de rekening betalen.

Je moet ook goed de verwachtingen managen. Heel veel zaken komen vanuit “Den Haag” over ons, maar daar heeft De Raad nauwelijks invloed op. Maar ook op veel andere gebieden is de gemeente met handen en voeten gebonden aan regels en wetten.  Mensen die een beroep doen op de gemeente en het idee krijgen dat er niets mee gedaan wordt  haken gedesillusioneerd af. Voor mij staat de kwaliteit van de besluitvorming; het besluit waar de inwoners van onze gemeente heeft meest bij gebaat zijn, voorop. De rest is “maar” proces.  We zullen zien.



Dag Puck


Deze week overleed Puck van Ulzen-Hakker.  Puck was, zoals dat heet een markant politica. In gewoon Nederlands, een zeer aparte figuur dus. Wij kenden elkaar al jaren. Nu bijna 25 jaar geleden zat ik naast haar in de toenmalige raadszaal, thans de oranjezaal genoemd, in de toenmalige gemeenteraad. We waren wat men in Engeland noemt “backbencher” .  De raadsvergadering kon in die tijd nog tot diep in de nacht duren en van spreektijden had men nog nooit gehoord. Men sprak staande, meestal uit het hoofd, en lang. Menig backbencher keek uit naar de kroketten die om 23.00 uur gebracht zouden worden om de innerlijke mens te versterken.  Als er geen punt op de agenda stond waarover jij het woord mocht voeren waren de avonden dus lang. Puck en ik namen snoepjes, puzzelboekjes, tijdschriften en andere zaken mee om de avond door te komen.  Je mocht niet met elkaar spreken, zelfs niet fluisteren. Onder burgemeester John te Loo moest het nog muisstil zijn in de raad. Dat veranderde pas onder Hayo Apotheker. Puck was VVD-er en ik kwam uit de CHU. Beiden moesten we niet zoveel van de PvdA in Leeuwarden hebben, maar zij kon dat wat beter uitten als ik omdat de VVD geen collegepartij was.  Puck was recht door zee, nam geen blad voor de mond en stond voor haar idealen. Maar ze was ook gezellig, had gevoel voor humor en kon ook om zichzelf lachen. De VVD in Leeuwarden had een soort haat-liefde relatie met haar. Zeker in de tijd was de VVD nog een elitegroep en Puck was meer een vrouw van het volk.

Nog maar een korte tijd geleden sprak ze, als inspreker, de gemeenteraad toe. Als ware ze nooit weggeweest. Ik heb toen niet gedacht dat het de laatste woorden zouden zijn die ik van haar zou horen.  Tijdens de herdenkingsbijeenkomst werd een schets gegeven van haar leven en werken. Het is te veel om hier weer te geven.   Puck kreeg bij haar afscheid van de gemeenteraad een lintje. De gebruikelijke tekst is dan “de samenleving is u veel dank verschuldigd”.  Bedankt Puck.



Collegeprogramma is  verkooppraatje.



Het collegeprogramma heeft iets van een reclamefilmpje voor tampons. Je weet wel, waarin men beweerd dat je ondanks de vervelende tijd toch alles kunt blijven doen. Het is verder een geweldige tekst. Het is sowieso altijd verbazingwekkend hoe politici, of ambtenaren die zeer lang voor politici werken mooi kunnen omschrijven. Het fors terugbrengen van voorzieningen aan ouderen en zorgbehoevenden is niet aan de orde, nee ´ we geven de mensen de regie over hun leven terug”

Wat moet je met een tekst als: Een lokale democratie waarin meer mensen meedoen vraagt van bestuurders, maatschappelijke groeperingen en inwoners dat ze zorgvuldig en sociaal omgaan met ruimte, regels en incidenten. Als minder mensen meedoen kan men dan zich onzorgvuldigheid en asociaal gedrag wel permitteren?


Collegeprogramma is  verkooppraatje.


Het collegeprogramma heeft iets van een reclamefilmpje voor tampons.

Je weet wel, waarin men beweerd dat je ondanks de vervelende tijd toch alles kunt blijven doen. Het is verder een geweldige tekst. Het is sowieso altijd verbazingwekkend hoe politici, of ambtenaren die zeer lang voor politici werken mooi kunnen omschrijven. Het fors terugbrengen van voorzieningen aan ouderen en zorgbehoevenden is niet aan de orde, nee ´ we geven de mensen de regie over hun leven terug”

Wat moet je met een tekst als: Een lokale democratie waarin meer mensen meedoen vraagt van bestuurders, maatschappelijke groeperingen en inwoners dat ze zorgvuldig en sociaal omgaan met ruimte, regels en incidenten. Als minder mensen meedoen kan men dan zich onzorgvuldigheid en asociaal gedrag wel permitteren?

Je moet ook oppassen;  als je de uitbreiding met 2 wethouders, die vooral op grond van politieke verhoudingen plaats vind in de tekst alleen motiveert op grond van de forse uitdagingen dan doet dat afbreuk aan de geloofwaardigheid van de overige teksten .

De uitbreiding van het aantal wethouders met een beroep op de forse uitdagingen en de werkdruk die daar  een gevolg van is, staat ook in schril contrast met de forse bezuinigingen op het ambtelijk apparaat. Zij moeten die forse ambitie maar vormgeven met minder mensen en, voor een deel van de medewerkers, slechtere arbeidsvoorwaarden.

Je vraagt je af waar in de tekst de zo moeilijke compromissen tussen coalitiepartners staan. Moest hierover nu zolang onderhandeld worden?  Of is dit alleen de openbare tekst en staan de werkelijke afspraken in een vertrouwelijke side-letter.  

Er staat veel aan beleid in het collegeprogramma waar je blij van kan worden. Veel aandacht voor werkgelegenheid, economische ontwikkeling en toerisme, wijken en dorpen.  Veel zaken die ook voor iedereen een hoge prioriteit hebben.

Al lezende denk je dan, zo meer voor dit en meer voor dat. Geweldig dat dit allemaal kan. Oké, veel incidenteel, maar dat zijn we in Leeuwarden wel gewend. Op een gegeven moment denkt je….. “hoe gaat dit betaald worden”.

En dan, uiteindelijk komt de deceptie, we betalen dit door meer te lenen. We geven de komende vier jaar 10 miljoen extra uit door te lenen en de komende generaties betalen daarvoor de komende pakweg 30 jaar jaarlijks 6 ton, En we halen nog eens rond 7.5 mln uit fondsen en reserves.

En dan denk je, ja, zo kunnen we allemaal al onze wensen wel vervullen.


Collegepartijen PvdA, CDA en GroenLinks schrijven in het programma; We bestrijden armoede door het voorkomen van schulden, maar dat gaat voor henzelf niet op. Deze partijen leggen een claim op de toekomst.

Met het toenemen van de uitdagingen neemt ook het risico voor de gemeente toe. Collegepartijen geven ook aan dat bijvoorbeeld de 3 decentralisaties forse risico’s met zich meebrengen. Daarnaast blijven er grote risico’s bestaan bij de grondpolitiek en de in uitvoering zijnde grote projecten. Het is verbazend dat zich dat niet vertaald in een hogere minimale stand van de Algemene Reserve.  Sterker, zoals ik net aangaf, men haalt juist geld uit de reserves.  Verder is er nog veel onduidelijk.

  • Wat heeft het nu echt voor  gevolgen voor de mensen die zorg nodig hebben.
  • Wat gebeurd er  met binnenstad Boppe
  • Wat gebeurd er nu echt voor Grou,
  • Hoe verhoudt zich de bezuiniging op de bv sport zich tot het gewenst wegwerken van achterstallig onderhoud.
  • Wat  betekent het nu werkelijk voor de wijkverenigingen.


Ik maak me ook zorgen over het onderhoud. Het anders organiseren mag niet ten koste gaan van het niveau, en ook hier moet voor verdringing van werk gewaakt worden.

In de verkiezingscampagne heb ik gezegd dat je ambitieus mag zijn, want er is nog veel te doen, maar dat die ambities in de pas moeten lopen met de financiële mogelijkheden.  Dat gebeurd in dit programma niet.

De lasten gaan omhoog, de schulden van de gemeente gaan fors omhoog, en vooralsnog gaan alle projecten ook door.  Crisis? Dit college heeft er geen last van.